الف : بررسى گياهان مندرج در كتاب دياسقوريدوس 1 مندرجات كتاب دياسقوريدوس ، موضوع ارتباطات علمى قوى بين كشورهاى باستانى را كه در جلد اول به آن اشاره شد اثبات مىنمايد . يكى از ويژگيهاى اين كتاب آن است كه دياسقوريدوس ضمن شرح گياهان نظريات پيشينيان خود مانند اسقلبياذس ، ابقراط ، ارسطاطاليس . . . را درباره خواص گياهان داروئى و نيز محل رويش گياهان را ذكر مىنمايد در اين مورد اسامى بيش از 200 شهر و كشور و اقليم در مواضع مختلف آمده است . كه از آن جمله‌اند آسيا ، عربستان ، فلسطين ، انطاليا ، صبانيا ، صعيد ، اسكندريه ، بابل ، مصر ، قبادوقيا ، فارس ، فرس ، كرمان ، ماريه ، ماه . . . به‌عنوان مثال : وى مىنويسد " انواعى از سقمونيا كه از شام و فلسطين مىآورند مغشوش به شيرابه بعضى از مزفيون‌ها مىباشد ولى نوعى كه از موسيا ( در شمال غربى آسيا ) مىآيد خالص و بهترين است " ، انزروت صمغ گياهى است كه محل رويش آن بلاد فرس است . . . " ، " ابقراط گويد بهترين نوع زيره ، زيره كرمانى است " . " در مصر از بردى تغذيه مىنمايند و براى خشك كردن فيستول از آن استفاده مىشود " ( در پاپيروس ابرس شماره 669 كاربرد آن آمده است ) . تقسيم‌بندى زير كه براساس مطالعه و بررسى 97 گياه شرح داده شده توسط ديوسكوريد تنظيم شده است نقش و تاثير علمى ايران و ساير كشورهاى باستانى را در زمينه مورد بحث نشان مىدهد . با يارى خداوند متعال اين تحقيق در مجلدات بعدى تعقيب و نتيجه كلى در پايان جلد پنجم يا ششم اين مجموعه ارائه خواهد شد . 1 - حاصل تجربيات خالص يونانى و رومى ( تعداد گياهانى كه بررسى و تجربيات اوليه آن توسط ديوسكوريد و يونانيان انجام شده است ) 33 گياه 2 - حاصل تجربيات ايران و يونان 13 گياه 3 - حاصل تجربيات يونان و ساير كشورها ( مصر 2 ، شمال افريقا 3 ، سوريه و ايران 2 ، آسيا 2 ، آسياى صغير 1 ) 10 گياه 4 - با بهره‌گيرى از تجربيات ملل باستانى ( ايران هخامنشى و قبل از آن ، اكديها با بلىها ، آشورىها ) 11 گياه 5 - گردآورى اطلاعات از افريقا ( مصر ، عربستان ، سوريه ، شام ) 13 گياه 6 - گردآورى اطلاعات از هند 7 گياه 7 - گردآورى اطلاعات از ايران 6 گياه 8 - گردآورى اطلاعات از ايران و هند 4 گياه جمع 97 ( 1 ) - پدانيوس ديوسكوريد Pedanios Dioscorides - دياسقوريدوس - ديوسكوريد در سال 56 ميلادى در عين زربه Anazarbos نزديكى طرسوس كيليكيه ( در آسياى صغير ) به دنيا آمد وى به‌عنوان پزشك در ارتش روم وارد و با لشكريان روم به نقاط مختلف ايتاليا ، يونان و اسپانيا مسافرت كرده است . نتيجه اين مسافرت‌ها ، گردآورىها ، مطالعات و تحقيقات كتاب دياسقوريدوس در زمينه گياهان داروئى مىباشد .